PALCEM PO PŁYCIE

Recital Chopinowski Joanny Ławrynowicz

Fryderyk Chopin (1810-1849)
Polonezy op. 40 nr 1 A-dur, nr 2 c-mol; Wariacje op. posth. E-dur Steh'auf, steh auf o du Schweizer Bub; Rondo op. 1 c-moll; Mazurki op. 30; Ballada op. 47 As-dur; Nokturny op. 9; Scherzo op.31 h-moll
Joanna Ławrynowicz, fortepian
Acte Préalable AP0200 • w. 2008, n. 2005-2008 • DDD, 78’37”

Joannę Ławrynowicz można określić mianem najbarwniejszej i najbardziej twórczej osobowości wśród polskich pianistek. Potwierdzają to jej dotychczasowe osiągnięcia koncertowe i fonograficzne. Dopiero co wydała kolejny album, tym razem z recitalem chopinowskim. Trzeba zatem posłuchać dzieł najwybitniejszego polskiego kompozytora w wykonaniu znakomitej pianistki.
Joanna Ławrynowicz należy do grona najwybitniejszych polskich pianistek. Urodziła się w Warszawie, w rodzinie o wielopokoleniowych tradycjach muzycznych. Naukę gry na fortepianie rozpoczęła jako czterolatka u Hanny Lachertowej, ukończyła z wyróżnieniem studia w Akademii Muzycznej im. Chopina w Warszawie, w klasie prof. Teresy Manasterskiej. Po studiach kontynuowała naukę u profesor Haliny Czerny-Stefańskiej, aż do jej śmierci w 2001 r. Jest laureatką wielu prestiżowych międzynarodowych konkursów pianistycznych. Od kilku lat prowadzi bardzo ożywioną działalność koncertową jako solistka i kameralistka na całym świecie. Ma na swoim koncie wiele prestiżowych koncertów z towarzyszeniem znakomitych orkiestr i wybitnych dyrygentów. Pod względem dokonań fonograficznych nie ma sobie równych w Polsce. Od 2002 r. jest związana ekskluzywnym kontraktem z Wydawnictwem Muzycznym Acte Préalable, dla którego nagrała już ponad 20 albumów płytowych. Są to m.in. wszystkie utwory na skrzypce i fortepian, na fortepian solo, dzieła kameralne, a także I Koncert fortepianowy R. Twardowskiego; komplet dzieł kameralnych i koncertów fortepianowych H. Melcera; utwory na fortepian solo W. Żeleńskiego; dzieła kameralne J. Elsnera; dzieła wiolonczelowe z towarzyszeniem fortepianu Z. Stojowskiego. Większość zarejestrowanych przez nią utworów to światowe premiery fonograficzne. Jej płyty są wysoko cenione przez melomanów i krytyków muzycznych oraz zdobywają znakomite recenzje i wyróżnienia w renomowanych magazynach muzycznych na całym świecie. Obecnie pianistka prowadzi również działalność pedagogiczną na stanowisku adiunkta w klasie fortepianu w Akademii Muzycznej w Warszawie.
Album Chopin Recital zawiera utwory znane i te mniej popularne. Muzyka Chopina w wykonaniu Joanny Ławrynowicz płynie z głębi serca i ma w sobie jakąś niebywałą siłę oddziaływania. Prawdę mówiąc granie dziś Chopina stanowi nie lada wyzwanie, gdyż sztuka wykonawcza jego dzieł to niezmienny kanon budowany przez najwybitniejszych artystów, np: Czerny-Stefańska, Smendzianka, Rubinstein, Pollini, Argerich, Zimerman, etc. Joanna Ławrynowicz wychodzi zwycięsko z porównania z najlepszymi. Otrzymaliśmy płytę, która jest twórczą kontynuacją wielkiej tradycji chopinowskiej z odciśniętym na niej osobistym piętnem emocji i intelektu artystki o wielkiej osobowości.
Joanna Ławrynowicz znalazła swój klucz do muzyki Chopina. Jej nagranie jest dojrzałe i niebywale atrakcyjne. Mazurki i nokturny są lekkie, melodyjne, bardzo świeże, a przy tym bez zbędnej ekstrawagancji, która często trafia się młodym artystom. Polonezy są bardzo polskie, zagrane świetnie, z polotem, dostojeństwem i temperamentem. Rondo, mało znane wariacje i scherzo mają fantastycznie skroją narrację. Brzmią po prostu niebywale pięknie. Każdy niuans, temat ma swoje miejsce w znakomicie opracowanej interpretacji. To Chopin znany, ale odkrywany wciąż na nowo (pięknie i konsekwentnie oddany optymizm, młodzieńczość i dowcip młodego Chopina w Rondzie). Jest tu całe mnóstwo smaczków wykonawczych, niuansów melodycznych, wyśmienicie oddanego rubato i legato. W ogóle urzeka prowadzenie melodii i fantastyczne z wyczuciem stosowane tempo rubato. Fortepian pod palcami Joanny Ławrynowicz autentycznie śpiewa pięknym dźwiękiem o dużej sile oddziaływania. Znamy te utwory na pamięć, lecz to nagranie jest świeże i bardzo piękne, bo odkrywamy do głębi duszę i emocjonalny świat Chopina.
Joanna Ławrynowicz gra z najwyższą precyzją, wszystko prezentuje się w sposób żywy i nieszablonowy. Forma każdego dzieła mieni się przebogatymi odcieniami i cechuje ją wytworność oraz elegancja w prostocie.
To Chopin w bardzo dobrym guście! Wydawca zadbał o piękną oprawę plastyczną albumu (świetne zdjęcia pianistki) i bardzo kompetentny, przystępny komentarz wybitnego chopinologa Antoniego Grudzińskiego (jest nawet tłumaczenie w języku japońskim). Polecam.
Arkadiusz Jędrasik

WYBRANE RECENZJE PŁYTOWE (płyty miesiąca)

Jan Sebastian Bach (1685-1750)
Suity francuskie BWV 812-817
Evgeni Koroliov, fortepian
Tacet 161 • w. 2007, n. 2007 • DDD, 108,47”, 2CD

Jednym z ciekawych fonograficznych projektów firmy Tacet jest seria nagrań dokonanych przez rosyjskiego pianistę, Jewgienija Koroliowa. Jest to wyraz najwyższego uznania, jako że nie każdy wykonawca może się pochwalić kolekcją fonogramów sygnowanych własnym nazwiskiem w barwach uznanej, profesjonalnej wytwórni. Dorobek 60-letniego artysty obejmuje obecnie 10 albumów, wielokrotnie obsypanych nagrodami i wyróżnieniami, wśród których znalazły się jego kreacje muzyki rodaków (Prokofiew, Czajkowski), repertuaru romantycznego (Schumann, Schubert), Preludia Debussy’ego, ale przede wszystkim dzieła Jana Sebastiana Bacha.(...)
Paweł Chmielowski

A Trail on the Water
Abbado – Nono – Pollini
reżyseria : Bettina Ehrhardt
EuroArts 1052029 • w. 2006, n. 2001 • PCM Stereo/ DD 2.0 – Region 0 – NTSC – 76’

Jakkolwiek mogłoby się wydawać, że aktualna oferta muzycznych DVD jest bardzo bogata – sympatycy muzyki współczesnej nie znajdą zbyt wielu ciekawych tytułów. Z tym większą radością witamy każde wydawnictwo. Zwłaszcza tak udane, jak ów Ślad na wodzie, bo tak w wolnym tłumaczeniu brzmi tytuł filmu Bettiny Ehrhardt. Podstawową pozycją na płycie jest niemal godzinny dokument o niezwykłej przyjaźni – artystycznej i czysto ludzkiej – która połączyła trójkę wybitnych indywidualności muzyki naszych czasów. Kluczową postacią jest oczywiście kompozytor Luigi Nono (1924-1990), a w dalszej kolejności dyrygent Claudio Abbado i pianista Maurizio Pollini. (...)
Dariusz Mazurowski

C. Franck – Sonata skrzypcowa A-dur; D. Szostakowicz – Sonata skrzypcowa op. 134
Sergey Khachatryan, skrzypce; Lusine Khachatryan, fortepian
Naive V 5122 • w. 2008, n. 2008 • DDD, 60’19”

„Zeszłego roku na jakimś wieczorze Swann usłyszał pewien utwór na skrzypce i fortepian – relacjonuje Marcel Proust na kartach W poszukiwaniu straconego czasu – Zrazu poddawał się po prostu zmysłowemu czarowi dźwięków sączonych przez instrumenty. I to już była wielka przyjemność, kiedy naraz pod wąską, cienką, gęstą i dominującą linią skrzypiec ujrzał nagle, jak się stara wznieść płynny plusk, masa partii fortepianowej, wielokształtna, niepodzielna, szeroka, wstrząsana niby fioletową grą fal, które urzeka i bemolizuje blask księżyca (…) Otóż ledwie młody pianista w salonie pani Verdurin zaczął grać, nagle, tuż po wysokiej nucie wytrzymanej przez dwa takty, Swann ujrzał, jak zbliża się ów motyw, (…) poznał ukochaną frazę, tajemną, szemrzącą i rytmiczną, pachnącą i lotną. I była tak odrębna, miała czar tak swoisty i niezastąpiony, że Swann miał uczucie, jakby w salonie u przyjaciół spotkał osobę, którą zachwycił się na ulicy, wątpiąc, aby ją kiedy mógł odnaleźć”.(...)
Andrzej Osiński

Garden of Early Delights
utwory: Diego Ortiza, Jacoba van Eycka, Dario Costello, Johna Dowlanda, Johanna Schopa, Giovanniego Bassano, Giovanniego Battisty Fontany, Biagio Mariniego
Pamela Thorby, flet prosty ; Andrew Lawrence King, harfa, psałterion
Linn Records CDK 291 • w. 2008, n. 2006 • SACD, 67’01”

„Chodź ze mną paziu! Z bujnej traw naręczy / Kwiaty wybieraj i pachnące zioła / I po mym domu rozrzucaj dokoła / To, co nam Kwiecień przynosi młodzieńczy. / Daj także lutnię, niechaj, śpiewna, dźwięczy – / Może zadumę spędzi z mego czoła / I moc trucizny tej zażegnać zdoła, / Którą mnie dwoje pięknych oczu dręczy” (Pierre de Ronsard).
Nieskazitelny czar Edenu; niewinne rozkosze, intymne serenady, krotochwile okraszone dwornym żartem tudzież wykoncypowanym sofizmatem – arystokratyczna galanteria renesansowego ogrodu antycypuje obfite żniwo metafor, symboli i literackich asocjacji. W cienistych gajach italskich madrygałów i XVII-wiecznych oper, sentymentalni pasterze delektują się owocami subtelnej miłości; w szekspirowskim ogrodzie skąpanym w mrokach nocy, nieulękły Romeo przedkłada dowody swego afektu nadobnej Julii; w iberyjskich tragediach bujne kwiecie tłumi żar sercowych konfesji; tu spoczywają nimfy i weseli faunowie, tu trelują w zaroślach lękliwe słowiki a nieziemska Tytania uchodzi w sen otulona łaskawą frazą fletów i smyczków.(...)
Andrzej Osiński

Poissance d’Amour
muzyka XIII-wiecznej Brabancji
Graindelvoix • Björn Schmelzer, dyrygent
Glossa GCD P32103 • w. 2008, n. 2008 • DDD, 77’08”

Graindelavoix (ziarno głosu), to zespół muzyczny założony przez Björna Schemelzera. Ich nagranie kompozycji Johannesa Ockegema Missa Caput przyniosło im w roku 2006 spory rozgłos. Od 1999 r. Graindelavoix gromadzi muzyków, którzy są gotowi eksperymentować. Zespół zafascynowany jest głosami, które – jak twierdzą artyści – „nie mają przekazu komunikacyjnego, nie niosą żadnych treści, ale są raczej czystym wyrazem swych korzeni: zdeterminowane, intensywne i instynktowne”. Artyści wykorzystują repertuar muzyki dawnej, „aby odnaleźć ukryte treści, niosące prawdy aktualne i dla naszych czasów. To, co absorbuje Graindelavoix w muzyce dawnej, to granica pomiędzy zapisem muzycznym a tym, co nie wynika z niego wprost: wyższa świadomość i umiejętności, które to elementy artysta składa w całość, wprowadzając upiększenia, improwizując, gestykulując”. Tak opowiadał o koncepcji artystycznej swojego zespołu Björn Schemeltzer, podczas niedawnej wizyty w Płocku, w ramach XIV Festiwalu Muzyki Jednogłosowej. Artyści przywieźli wówczas projekt Poissance d’amour – muzyka XIII-wiecznej Brabancji. Warto dodać, że w Płocku odbyła się światowa premiera tego wspaniałego nagrania. (...)
Robert Majewski

The Ramallah Concert
Knowledge Is The Beginning
W. A. Mozart – Symfonia koncertująca Es-dur; L. van Beethoven – Symfonia nr 5; E. Elgar – Nimroz z Wariacji Enigma
West-East Divan orchestra • Daniel Barenboim, dyrygent
Warner Classics 2564 62792-2 • w. 2005, n. 1999-2005 • PCM Stereo/DD 5.1/DTS 5.1 – region: 0 – NTSC – 205’

W 1999 r. Daniel Barenboim stanął na czele projektu West-Eastern Divan Orchestra, którego celem było stworzenie orkiestry symfonicznej złożonej z utalentowanej młodzieży pochodzącej z obu stron konfliktu na Bliskim Wschodzie. Atmosferę narodzin i pierwszych lat działalności zespołu dokumentuje przeszło dziewięćdziesięciominutowy film Paula Smacznego – Knowledge Is The Beginning., dołączony do wydawnictwa na oddzielnym krążku DVD. Obraz ten prezentuje autorów przedsięwzięcia i ich determinację, głębokie spojrzenie na problematykę podziału politycznego i niezłomne przekonanie, że ta sytuacja wymaga zmian. Film Smacznego odsłania przed widzem kulisy przygotowań muzyków, wspólne debaty na najbardziej trudne tematy i to jak oni postrzegają tę współpracę. Pokazuje jak głęboko podzieliła ich wojna i jak bardzo zmieniają swój pogląd w konfrontacji z przedstawicielami „wrogiej” nacji. Obraz ten może być także filmem poglądowym nt. jak pracować z młodzieżą, jak ją inspirować i wyzwalać w niej twórcze siły. Barenboim jako główny animator muzyczny przedsięwzięcia ujmuje swą bezpośredniością, ciepłem i zrozumieniem, a w pracy za pulpitem profesjonalizmem i wysokimi oczekiwaniami. (...)
Piotr Wolanin

RECENZJE W TYM NUMERZE

WEDŁUG KOMPOZYTORÓW:
Bach JS - Suity francuskie - Tacet 161 - cd of the month
Barrios A - Caazapá, Medallon Antigue - Naxos 8.557807 - ****
Beethoven L - Sonaty fort. - Harmonia Mundi HMC 901909.11 - *****
Beethoven L - Sonaty fortepianowe nr 22-26 - ECM 1947 - *****
Beethoven L - Symfonia nr 9 - Profil PH06035 - ****
Bellini V - Bianca & Fernando - Nuova Era 231121 - ***
Chopin F - Piano recital - Acte Préalable AP0200 - cd of the month
Dowland J - Utwory lutniowe wol. 2 - Naxos 8.557862 - *****
Dowland J - Utwory lutniowe wol. 3 - Naxos 8.570449 - *****
Dufay G - Mille Bonjours! - Alpha 116 - *****
Dukas P - Symfonia C-dur - Sterling CDS 1074-2 - *****
Dworzak A - Stabat Mater - Naive V 5091 - *****
Haendel JF - Solomon - Harmonia Mundi HMC 901949.50 - *****
Kułakowski L - Msza Serca Ubogiego - Acte Préalable AP0192 - *****
Magin M - Piano Works II - Acte Préalable AP0168 - *****
Martinu B - Koncert skrzypc. - Harmonia Mundi HMC 901951 - *****
Mozart WA - Symfonie - Archiv Produktion 477 7598 - *****
Poldowski - Mélodies - Musique en Wallonie MEW 0741 - *****
Reich S - Sekstet; Piano phase; Eight lines - CPO 777 337-2 - *****
Szostakowicz D - Symfonie nr 3 i 15 - MDG 937 1210-6 - ****
Varese E - Dzieła orkiestrowe II - Naxos 8.557882 - *****
Vierne L - Symfonie organowe nr 3 & 5 - Carus 83.405 o- *****
Vivaldi A - Amor Profano - Archiv Produktion 477 6619 - ****



RÓŻNE:
A Trail on the Water - EuroArts 1052029 - cd of the month
Brasilien - NCA New Classical Adventure 60195 - ****
Divertimenti - 2L 50SABD - *****/*
Franck/Szostakowicz - Sonaty skrzypc. - Naive V 5122 - płyta miesiąca
Garden of Early Delights - Linn Records CDK 291 - cd of the month
Haendel/Mattheson - Deutsches Arien - Carus 83.426 - *****
In Venice - Decca 478 0313 - *****
Maurizio Pollini - Steinway Legends - DG 477 6621 - *****
Pabst/Rimski-Korsakow/Skriabin - Danacord DAOCD 660 - *****
Pfitzner/R. Strauss - Profil PH07010 - ****
Poissance d'amour - Glossa GCD P32103 - cd of the month
Puccini i Verdi - arie - CD Accord ACD 135-2 - ****
Rafael Kubelik - The Portrait - Membran 231668 - *****
René Pape - Gods, Kings & Demons - DG 477 6408 - ****
The Ramallah Concert - Warner 2564 62792-2 - cd of the month
Violin Solo 2 - Troubadisc TRO-SACD 01429 - ***
Violin Solo 4 - Troubadisc TRO-SACD 01433 - ***
Vladimir Ashkenazy - Steinway Legends - Decca 475 8515 - *****